Posts etiquetados ‘texto íntegro’

Selos

Xoves, 22 de Xaneiro, 2015

ALGUÉN pídeme que lle regale un selo de lacre. Non sei se é unha simple petición ou un reto, porque a continuación engade que non imaxina onde atopalo. A bo lado vai: hai poucos tan amantes do papel coma min, sexa en librerías, en papelerías ou en quioscos. Así que xa de entrada lle avanzo que a barra de lacre vou conseguila nunha papelería, aínda que, iso si, ten que ter soleira: non vale unha destas que vende exclusivamente cadernos ilustrados co último referente xuvenil. E engado: se ten imprenta, mellor. E efectivamente, a barra de lacre aparece na primeira que vexo. O selo é máis complicado: pensara nun dos de caucho que serven para entintar, pero decátome de que non vale, porque ten que soportar calor. Ten que ser metálico… e non se atopa en todas partes. Nunha imprenta de Santiago dinme que con 20 días e 70 euros poden facerme un; noutra, que 45 días e 130 euros. Mércoo nunha popular papelería do Ensanche. E chanceo co retador: recorda que non vale para o correo electrónico. No primeiro uso, descobre que iso de derreter lacre ten a súa ciencia. Claro: xa ninguén escribe cartas, xa ninguén lacra sobres ou precinta paquetes. Son cousas en vías de extinción. Tamén o son outros selos, os de Correos. O seu prezo subiu o día 1 un 10,5 por cento. Aquí dimos a noticia do aumento a véspera (páxina 63). Ía nun breve. Noutros tempos, esta suba (con outras habituais) tería aberto o xornal, pero non son bos tempos para os selos, sexan de lacre ou de Correos.

Aporreando

Mércores, 7 de Xaneiro, 2015

A vella Olympia, cun dos seus substitutos actuaisNUNHA desas limpezas descomunais ás que somos tan dados ás veces na familia, reapareceu a miña Olympia Traveller de Luxe. Ángela, que na súa vida debeu de ver cousa igual, agás en libros ou museos, atreveuse a probar o teclado cando lle dixemos que aquilo viña sendo o ‘ordenador’ co que fixemos as nosas carreiras a súa nai e o seu tío (eu). A nena non daba golpeado as teclas coa suficiente forza para que saíra algo escrito no papel. Mentres a miña sobriña de nove anos intentaba aporrear (ese é o verbo, que a máquina sempre foi dura) a máquina de escribir, os maiores chanceabamos con que iso era un ordenador compacto: tiñas pantalla, teclado e impresora no mesmo aparello. Lin non hai moito que quen as segue a usar é Javier Marías, que sae a máquina por obra. É un ‘vicio’ caro, como xa o era daquela o seu principal consumible: a cinta. Pode que nalgún rocho, entre os libros de primeiro de Periodismo, aínda estea a factura de cando o meu pai comprou aquela máquina de escribir: custara 20.000 pesetas, 120 euros. Alguén me di que agora non che dan nin 60 por elas, aínda que se vas compralas a unha tenda de antigüidades igual che piden o dobre do que custou. Máis caro era, en proporción, o típex para os erros. Niso, na facilidade para corrixir, gañan os ordenadores. Noutras cousas perden: os teclados actuais non aguantan os golpes con saña, cando escribes con rabia polo que sexa, cabreado co mundo. Téñoo comprobado.

Auga definida

Martes, 23 de Decembro, 2014

ESA humilde auga da que escribía hai unha semana chega a ter moito peso na política e noutros moitos aspectos. Penso, por exemplo, que o acceso a ela é un dos sempiternos panos de fondo dos non menos sempiternos conflitos de Oriente Próximo. Máis preto de aquí, as polémicas teñen outras orixes, como a empresa mixta para a xestión do subministro de auga no concello de Lugo. A un nivel máis pequeno aínda, non se pode esquecer todo o negocio que se xera arredor, mesmo en miudezas. Almudena Grandes contaba hai un par de meses o difícil que é reencher unha botella de auga nos servizos públicos dalgúns aeroportos: fano, sospeitaba, para que teñas que comprala nas máquinas expendedoras, onde unha simple botella se vende a prezo de ouro. A moda dos retretes de deseño expándese; hai locais onde case tes que ter un máster en enxeñería para abrir a billa. Supoño que será por darlle un toque de luminosidade e limpeza a un sitio onde o que fas non son, precisamente, cousas limpas. Esa humilde auga, xa digo, dá para moito. Deu mesmo, imaxino, para un duro debate nun ente tan de actualidade como a Real Academia Española. Ese debate reflíctese nos retoques introducidos na definición de ‘agua’ para a nova edición do Diccionario, empezando, curiosamente, pola ordenación alfabética das características da auga: incolora, inodora e insípida. Describir a auga: iso si que debe de ser unha tarefa laboriosa.

Foto trucada

Mércores, 19 de Novembro, 2014

Teño unha foto dun sinal de tráfico abrazado pola maleza. Realmente son dúas:unha é de agosto, e vese que sinal é, e a outra é de hai uns días e xa non se distingue: todo un mérito dos servizos de limpeza do Concello de Santiago. É un sinal de ‘perigo, nenos’, e iso debería de ser preocupante… pero non o é. Hai unha escola infantil, certamente, pero non está no sentido do sinal (todos os de tráfico están para que o condutor os vexa de frente), senón á dereita. Hai uns anos, alguén mandara a Redacción unha foto dun sinal que avisaba da proximidade dun paso de peóns, pero nin se vía tal paso nin había calzada, senón un camiño de terra. Funo ver cos meus propios ollos, e resultou que o sinal estaba ben colocado, pero referíase a unha rúa que comezaba xusto despois da curva que se intuía na foto:o sinal non podía estar noutro sitio. As dúas fotos son irmás, porque son tramposas, xa que deixan fóra elementos importantes. Non chega ao nivel de trucar o corpo vía Photoshop ou recrealo esaxerando algunha característica, como fai Goude con Grace Jones ou, estes días, Kim Kardashian. Son trampas inocentes: hai, pola contra, quen utiliza programas de retoque para, por exemplo, facer aparecer xente ou bandeiras… ou para que a imaxe do inimigo defenestrado desapareza da historia. Todos, no fondo, trucamos algo nas fotos, mesmo no momento en que forzamos ese sorriso de circunstancias. Pero, postos a facer trampas, prefiro a de simular, coa perspectiva, que collemos algo imposible cos dedos, sexa o sol, a lúa ou a torre Eiffel. Ao final, as fotos non son máis que un reflexo dos nosos soños ou medos.

(Na foto, o sinal tímido)

Hoxe é malo

Xoves, 6 de Novembro, 2014


DE PEQUENO dicíanme que a mazá era unha das cousas máis sas que podía comer, fose a hora que fose; despois oín aquilo de “pola mañá, ouro; pola tarde, prata e pola noite mata” (refrán  que tamén teño visto aplicado a outras froitas), e máis tarde escoitei a algún dietista desaconsellar o consumo desta e doutras froitas pola noite, tanto polo longa que é a dixestión dalgunhas (o plátano é paradigmático) como polo azucre que levan. Como me gusta a froita pero non sempre teño forma de comela, decidín introducila na única comida que fago fixo todos os días, o almorzo. E este verán o fisio comentoume que algún estudo recente desaconsellaba tomar froita na primeira comida do día, e tamén censuraba os outros dous elementos cos que esperto: o café e o leite de vaca. E el engadiu, con moita retranca, que “iso é esta semana”. Seguro que se miro agora, atoparei algún estudo de, por exemplo, antonte que recomenda comer cen quilos de froita ao día para vivir mellor, e mañá sairá outro que sinala a relación directa entre o lupus de Greg e a inxesta de melón do Courel, e pasado haberá outro que insistirá nas bondades da soia (para min é mellor a solla) e o venres outro desmontará tal teoría, que atribuirá aos intereses do Goberno chinés. É reflexo da preocupación do ser humano por vivir mellor e, se se pode, máis: pasamos o día buscando o produto perfecto e máis san, soñando cunha panacea comestible. Leo nalgures que todo isto non é contraditorio, senón que é consecuencia de que cada día hai mellores medios técnicos para facer os estudos, e se hai vinte anos deducías que a mazá é mala a partir dunha análise con 120 persoas, agora podes dicir o contrario a partir dun experimento con 1.120. Así que ao final non sabes se instalar ou deseñar unha APP que che diga en cada minuto cal é a recomendación do día, ou learse a manta á cabeza e dicir como os vellos: “O que non mata, engorda” ou a variante “De algo hai que morrer”.

O 0,7

Xoves, 23 de Outubro, 2014

ALGÚNS dos meus maiores non acababan de entender que os gobernantes españois anunciasen investimentos e convenios con países menos desenvolvidos, cando en España tamén había miseria nas rúas. “Que llo dean aos pobres de aquí!”, protestaba a miña avoa. Este pensamento nin é exclusivo dela nin anticuado, porque aínda hoxe o vexo nalgún cibercafre que se agocha detrás do (suposto) anonimato de internet. En España houbo polémica cando algún goberno anunciou que lle dedicaría o 0,7 por cento dos Orzamentos á axuda ao desenvolvemento. Os críticos falaban de ‘boísmo’, ese concepto que agocha unha censura baixo un eloxio. Certo: soa estraño iso de axudar aos desfavorecidos doutro país cando aquí tamén os tes, pero casos como o de Teresa Romero e esta crise do ébola deberían facernos reflexionar. Se o misioneiro que llo transmitiu a ela estivera traballando en Alemaña ou calquera país da UE, fixo que a ninguén se lle ocorría repatrialo para coidalo aquí. Pero, claro, estaba nun lugar con hospitais mal dotados, nun país que vén sendo un deses irmáns cativos aos que os irmáns maiores (os países máis desenvolvidos) deixan á súa sorte. Algúns acalan a súa conciencia con caridades urxentes, como a colecta do Domund ou ingresando nesas contas que se abren cando hai algunha desgraza maior (por certo, estamos en tempada de furacáns), pero casos como o de Romero deberían facer que nos decatemos de que o que non fagamos no presunto terceiro mundo acabarémolo pagando neste primeiro no que seica vivimos.

Recordos

Mércores, 10 de Setembro, 2014

A obsesión por non pasar inadvertidos no noso tránsito (curto, non o esquezamos) pola terra é a que nos leva a acumular cousas dos sitios que visitamos, nomeadamente daqueles aos que imos por pracer / turismo: facémolo, penso eu, para que tempo despois teñamos algo que poida demostrar que estivemos no lugar X algunha vez. E a industria aprovéitase: velo nesas tendas que saturan as zonas turísticas e que abren diante do visitante un amplo mostrario de imáns, dedais, tazas, chaveiros, camisetas, pins, caretas, bonequiños e caralladas varias. E un día vas e mercas un gatiño de obsidiana, porque te abraia esa cor entre negra e verdosa que colle ese mineral. E outro día compras unha camiseta de Petra cun estampado animal para substituír a que ía na maleta extraviada. E a partir desas compras case sen querer, empezas (tamén sen pensalo) unha colección inesperada á que despois ides contribuíndo ti e os teus amigos ou familiares viaxeiros, en correspondencia co que ti tamén fas con eles. Despois quéixaste de que os gatiños non paran de acumular po no moble que fixeches específico para eles ou láiaste de que as camisetas ‘typical Tanzania’ sexan ‘made in Vietnam’. Ás veces, estas coleccións teñen que pasar a dura proba das mudanzas, e é daquela cando pensas se non é todo un pouco inútil. Pero… como vas tirar esa desmesurada colección de cinceiros aínda que hai vinte anos que non fumas? E que mellor forma hai de demostrarlle aprecio aos teus familiares e amigos que traerlles ese detalliño de Nonseionde… comprado a última hora no aeroporto?

Lume

Martes, 24 de Xuño, 2014

CANDO me mostraron por primeira vez o piso que logo ía ser a miña casa, xusto diante estaban preparando unha monumental cacharela de San Xoán. Un ano despois, cando eu xa vivía oficialmente alí, repetiron fogueira. Dous anos despois, montaron esa e, nun perfecto exemplo do que é o movemento veciñal en Lugo, unha segunda na outra estrema do barrio. Aquelas foron as derradeiras cacharelas do rueiro. Así que quedei coas gañas de facer algunha achega acorde coa miña profesión: uns quiliños de xornais vellos, por exemplo. Pero o combustible que se levaba naqueles lumes novos, como en todos, era a madeira. Por estas datas, os medios de comunicación adoitamos empregar a licenza de dicir que é ‘a noite máis curta’ (que realmente non é esta, senón a do 21 ou 22), e tamén repetimos aquilo de que isto ten unha orixe pagá, de adoración ao sol e de benvida oficial ao verán. Pode cansar ler a mesma historia ano tras ano, pero hai que pensar sempre nos que len por primeira vez e nos que se queren lucir, , no medio da chea de San Xoán, citando esas orixes celtas, castrexas ou, en resume, “dos antigos”. Os expertos din que estas cacharelas teñen un ánimo purificador, de queimar cousas vellas e de abrirse ao tempo novo, á luz do verán. O malo é o tufo histórico que teñen estas cousas; porque tamén era un ‘lume purificador’ o que empregou a Inquisición contra os que se saían da ortodoxia. E o mesmo ‘lume purificador’ usárono os nazis contra os libros ‘dexenerados’. Como en todo (o mesmo pasa, sen ir máis lonxe, coas redes sociais), o lume non é o culpable, senón quen e para que o usa.

Ler no trono

Mércores, 28 de Maio, 2014

NALGUNHA web, alguén expresou, hai anos, o seu desexo de que as etiquetas dos champús tiveran máis texto. Era, segundo comentaba o que mo contou, o soño de alguén que le nese tempo morto que todos pasamos (con máis ou menos regularidade) sentados no inodoro, no que algún chama ‘o trono’. Así o denominaba alguén que coñecín, que aseguraba que acompañaba esa operación cun xornal e o primeiro cigarriño do día. Outros preferimos ler revistas, tanto porque o formato é máis manexable que o dun xornal como por un certo respecto cara aos teus colegas de profesión, aínda que hai xente que fai de todo nese momento: dicían que Luis XIV facía de ventre rodeado dos seus cortesáns, e disque Valdés, o porteiro do Barça nos últimos anos, gravou unha mensaxe en vídeo na que ao final se oe como tira da cisterna. Por suposto, mesmo alí chegaron as tablets e os móbiles, e ata hai circulando por internet un ouriñal con pantalla incorporada, para que os nenos se vaian afacendo a estar sempre conectados. Coñecín xente que tiña pequenas bibliotecas no baño, e, polo que me dixeron, o mesmo pasaba na casa dalgún exministro galego (non, ese non). Aínda que o mellor que vin nunca sobre lecturas no baño contábao José Luis Coll en ‘Sal y Pimienta’, revista predecesora de ‘El Jueves’, onde o finado humorista chanceaba con que el alí lía a Enciclopedia Británica. A Borges, adicto a esa obra, teríalle encantado sabelo.

NOTA: O título primixenio desta columna era ‘Ler na taza’, pero tropezou co Dicionario. E despois de escribilo, descubrín esta curiosa páxina de Facebook.

Mito voador

Martes, 20 de Maio, 2014


DE PEQUENO, pensaba que o helicóptero era unha especie de irmán pobre do avión. Non había cor na comparación entre uns aparatos que, mesmo os reais, parecían de xoguete e as outras naves grandes, que cruzaban o océano cheas de xente ou que (na belicosidade case inherente a certas tenras idades) podían decidir unha guerra dende un elemento, o aire, que a un neno se lle antollaba inmenso, inabarcable. Despois, descobres, vía informativos e, sobre todo, ‘Apocalypse now’, que eses aparellos serven para moitas outras cousas: mesmo para a guerra. Dende hai uns anos, tamén penso que hai sitios onde debe de ser unha nave barata, como en Alemaña. Abonda con ver algunha canle xeralista de televisión para decatarse da cantidade de series dese país que usan e abusan dos helicópteros e mesmo estrelan algún, como se non custasen ren: ‘O pallaso’ (en tempos, na Galega) ou as actuais ‘Medicopter’ (na mesma canle) ou ‘Alerta cobra’ (Cuatro), unha serie de boa factura técnica, protagonizada por (para tomar nota) un actor de orixe turca e centrada nas andanzas dunha indisciplinada brigada de estradas. Vén sendo algo semellante á nosa Garda Civil de Tráfico (sen o compoñente militar que fai único a este instituto armado)… que tamén usa helicóptero. E se Coppola utilizaba (na música) as valquirias, Interior emprega (no nome) un cabalo voador. Ou sexa, que o ceo segue a ser territorio de seres míticos.

(Na montaxe de fotos, valquirias e pegasos)

Mito voador