Posts etiquetados ‘música’

Lou Escobar

Martes, 29 de Outubro, 2013

CON poucos días de diferenza, veñen de morrer dous pesos pesados da música, cada un no seu eido. E aínda que o que facían os dous era o mesmo, cantar, é máis que probable que os afeccionados de Lou Reed aborrezan o estilo de Manolo Escobar e viceversa. Mirarante mal se no ambiente dun deles falas ben do outro. E se vas de culto, non podes, nin de broma, dicir que Escobar ten temas interesantes. As cancións do de Almería usáraas a miña profesora de Literatura de segundo de BUP para ilustrarnos, por un lado, sobre a linguaxe popular e a copla, e, por outro, sobre a permanencia dos roles machistas (a base era, obviamente, a canción da minisaia). Co cantante do delirante ‘Porompompero’ pasoume como con Julio Iglesias: de adolescente parecíanme insufribles, símbolo dunha España casposa e retrógrada, e, co paso dos anos, fóronse facendo máis soportables, ata o punto de facerme sorrir cando escoitei as súas cancións en sitios tan estraños como un hotel de Bangkok.


Agora, unha vez mortos, os dous son, polo menos por uns días, os mellores do mundo mundial, e nos perfís biográficos fálase de creatividade ou coleccións de arte contemporánea, esquecendo, por exemplo, sustancias e franquismos (respectivamente). Esa é unha gran cousa que ten o paso do tempo, que pon cada cousa no seu sitio e dulcifica xenreiras. O malo é que agora nunca saberemos se haberá algún carro perdido no lado salvaxe.


Máis alto

Martes, 24 de Setembro, 2013

VAS NO coche, empezan a emitir na radio unha canción que che gusta e sobes o volume case sen pensalo, e veste a ti mesmo seguindo a peza con voz desaforada. É mellor que iso ocorra en vías interurbanas: se o fas en cidade, nos semáforos mirarán para ti con cara de “este está tolo”. É fascinante ese costume humano de tentar superpoñerse a algunhas manifestacións artísticas, sexan faladas (algúns seriamos quen de recitar diálogos de cine cos silencios incluídos) ou, como é o caso, cantadas. É como se quixéramos aprehender algo do espírito desas creacións, ou como se desexásemos entrar en comuñón co autor. Algo disto último hai nos concertos, ou nos grupos de rapaces que ves cantando en calquera sitio, nun coro case perfecto, o tema de moda. Soen ser, repito, rapaces, porque a medida que medramos gañamos en vergoña, non vaia ser que o veciño veña petar na porta porque puxeches moi alto o cedé de Barbarian Prophecies. E así, entendo a ese cantante ao que oín confesándolle a un neno fan que, cando se esquecía da letra, volvía o micro cara ao público, “que seguro que cha saben e a cantan por ti”. En Lugo seica pasou algo así con algún coñecido rockeiro, salvado da desmemoria polos asistentes. Pero para solucións radicais, un amigo de Pontedeume, que pinchaba nunha discoteca nos anos 80 en Madrid e avisaba de que “cando os clientes empezan a cantar a coro, eu subo a música”.

POST SCRIPTUM:

Naqueles anos 80, coñecín unha discoteca en Madrid que remataba con Wagner, pero era máis enxebre como o facía o rapaz de Pontedeume, Javier, que pechaba as noites (ou as mañanciñas, que nunca se sabe), facendo patria con ‘Fai un sol de carallo’. Por suposto, todos os que quedabamos, galegos e non galegos, desgañitábamonos cantando o que agora é un clásico.

O vals de Hightower

Mércores, 4 de Setembro, 2013

NESTE meu agosto cheo de reencontros, fun eu quen lle deu a un excompañeiro de instituto a noticia de que morrera Donna Hightower; para moitos melómanos como el é unha eminente cantante de jazz, mentres que para outros españois non é máis que a intérprete de ‘El vals de las mariposas’. Máis dun ten bailado ese pasteloso vals (cantado a medias coa súa parella daquela, Danny Daniel) nalgunha voda, especialmente cando o alcol xa fixera estragos. Nos casamentos, como nas verbenas, cambia moito a música (mesmo o xeito de reproducila), pero hai clásicos que non fallan: soe ocorrer cando os asistentes xa perderon as formas e perpetran congas ‘ferroviarias’ a ritmo de El Consorcio ou seudorumbas na honra de Macarena ou cantan que viñeron só polo alcol, alcol, alcol. Logo queda testemuño gráfico diso e anos despois dáche un pouco de apuro, aínda que tamén se dá o caso contrario: teño un familiar que me fixo ver seis ou sete veces o vídeo (daquela ese era o formato habitual) da súa voda. Aínda así, non recordo se nesa bailamos ese vals que fala dun milleiro de bolboretas nun xardín. Tanto Hightower como El Consorcio (ou Mocedades) fixeron pezas moi serias e moi boas, pero son coñecidos polas máis pegañentas; claro que un non vai a unha voda pola calidade da música, e o máis probable é que nin se acorde da peza coa que os noivos abriron o baile. Si que recordarán o mal que bailaban: mellor que se o facían ben.

Amor? Nostalxia? Internacional?

Sábado, 13 de Xullo, 2013

Todo o que se crea, sexa un fillo ou unha obra da mente (ía pór ‘artística’, pero sería un adxectivo presuntuoso de máis pola miña banda), remata por ter vida propia, que a meirande parte das veces non ten nada que ver co que pensaches. Pasoume hai un mes co artigo sobre Georges Moustaki. O mesmo martes en que o publiquei escoitei tres interpretacións diferentes:

—Un home que coñezo de vista comentoume que el estaba de acordo comigo en que non hai nada como a música dos 60 ou 70 (que el cantaba con moito gusto cando conducía, pareceume entender).

—No traballo, alguén preguntou se eu estaba namorado, porque escribía sobre o amor. A razón era a mención (na cuarta frase) de ‘Ne me quitte pas’, esa canción que fala de cousas tan románticas como o valor da choiva nos países onde nunca chove

—Outro compañeiro dixo que o artigo tiña que ir na sección de Internacional, porque escribía sobre o crecemento de Brasil (na penúltima frase).

E eu, que só quería escribir sobre que aos oídos españois cada día chegan menos músicas francesas (1)!

1. Son moi recomendables, por certo, os ‘queixiños’ (así chaman a eses microespazos monográficos) de Radio 5 sobre a música dos nosos veciños do norte.

Xa non se canta en francés

Martes, 11 de Xuño, 2013

OS MEUS improbables lectores saben da miña afección por facer homenaxes musicais póstumas. Por suposto, con Georges Moustaki repetín esta tradición funeraria. A homenaxe fíxena tanto na casa, vía cedé, como no traballo, vía YouTube. No popular portal de vídeos saían tamén Jacques Brel (con ‘Ne me quitte pas’, por suposto) e Charles Aznavour. E pensei que só os que temos certa idade (ou certo interese por outras músicas, aínda que sexan antigas) recordamos estes nomes. O mesmo pasa cos de Adamo (italo-belga) ou Gilbert Becaud. En tempos eran do máis popular que había no mercado: pode que os nosos pais bailaran ou se cantaran entre eles temas dalgúns destes músicos. E, se non, pode que fosen dalgún cantante italiano, daqueles melódicos (ás veces empalagosos, abofé) que durante un tempo estiveron de moda nas radios españolas e que cantaban cousas como ‘Sapore di sale’, ‘La lontananza’ ou ‘Il cuore é uno zingaro’ (en castelán, ‘Corazón gitano’). Pero tanto franceses como italianos xa non soan nas nosas radios, agás algunha excepción case marxinal. Agora, o que escoitas habitualmente, descontando os idiomas españois (e non todos), é inglés. Supoño que mesmo en algo tan persoal e duradeiro como a música todo irá por modas: é posible que, entre Mundial e Xogos Olímpicos, axiña volvamos oír cancións brasileiras, que non sexan unha versión da ‘Lambada’ feita por Jennifer Lopez nin as melodías románticas de Roberto Carlos. Pero que as modas pasan e esquécense demóstrase en cousas tan mínimas como o apelido do propio Moustaki, que nos seus tempos de gloria era agudo pero que as radios que informaron da súa morte acentuaron como grave.

A memoria e as bágoas negras

Martes, 26 de Marzo, 2013

XA ESCRIBÍN, creo, que me gustan as estrañas relacións que establece a memoria. Proust chegou a facer sete libros a partir dunha desas ligazóns. Estes días, a miña memoria ligou unha catástrofe, unha nevarada, un piano e o hotel Inglaterra da Habana. O piano é o de Bebo Valdés, a quen vin en Lugo no seu concerto do 26 de febreiro de 2005. Tiña entradas desde días antes, pero case non dou chegado: esa mañá, eu estaba na costa, onde ese sábado nevara preto do mar. E cando volvía cara a Lugo, atopeime A Xesta atrancada pola neve: abriunos paso a comitiva oficial (a ministra Espinosa, o subdelegado Otero) que participara no funeral pola catástrofe do Siempre Casina, un naufraxio que constitúe unha das informacións máis duras que nunca cubrín. Por aqueles anos, a Bebo sacárao do esquecemento ‘Lágrimas negras’, o disco que fixera a medias con Diego O Lagostino (así pon El Cigala o tradutor automático), e por iso estes días algún xornal publicou que o finado Valdés era o coautor de ‘Lágrimas negras’. É unha auténtica animalada, porque Bebo tiña once anos cando Miguel Matamoros compuxo esta marabillosa peza. Na casa tamén teño a versión de Compay, pero a miña preferida segue sendo un directo, non o do Gustavo Freire, senón o da pequena orquestra que tocaba no hotel Inglaterra (veciño do Centro Galego) cando estiven na capital cubana. É o que ten a memoria: caprichosa nas ligazóns e nos gustos.

O arco de Oz

Martes, 26 de Febreiro, 2013

NOS MEUS tempos coruñeses, houbo un compañeiro de traballo, de apelido ferrolán e erótico, que se burlaba de min porque durante unha época deume por ir cantando ‘Over the rainbow’ en todo momento e lugar. Un día chegamos a cantala a dúo. Era a versión de Judy Garland, que naqueles anos oitenta non había outra máis popular. Estes días volvo a andar coa canción, pero desta volta trátase da versión de Israel ‘Iz’ Kamakawiwo’ole, e a culpable do meu enganche é a radio. Esperto e teño case a completa seguridade de que nas miñas dúas ou tres primeiras horas do día, nalgunha das emisoras que sintonizo habitualmente, vou escoitar esa versión hawaiana e con ukelele. Buscando o complicado nome do tipo en Google, descubro que hai un menos coñecido ‘Over the rainbow’ de Eric Clapton, que é, casualmente, o autor do cocainómano ton do meu móbil. É curioso o meu con esta canción. Nace nunha película, ‘El mago de Oz’ (1939), que eu nunca vin completa, aínda que si noutras versións (mesmo algunha de debuxos), e da que agora fixeron algo que quería ser unha homenaxe e que non convida a ir ao cine. Aínda así, semella como se esa canción quedase pegada no fondo da miña memoria e volvese á menor oportunidade. Ás veces penso que ese apego recorrente débese a que todos algunha vez quixemos ir alén do arco da vella ou saber que é o que hai máis aló desa cortina de cores.

Pratos e cantantes

Martes, 6 de Novembro, 2012

HAI UNHAS semanas, colocando o lavavaixelas (unha desas operacións para as que non é preciso usar o cerebro ao cen por cen), veume á memoria o refrán completo dunha canción. Aínda que sabía o cacho enteiro, mesmo coas súas inflexións de voz, non din recordado o nome do cantante. O Señor Google sacoume de dúbidas uns días despois: era unha canción de Rosa María Lobo, intérprete asturiana que en tempos se fixera chamar Maya. Chegou a ir á OTI e tamén cantou aquilo de ‘Dejó volar sus manos sobre mí’, que era o tema que eu recordaba letra por letra. Lobo foi unha de tantas intérpretes medianamente popular na Transición que despois desapareceu do mapa, sen que ninguén a recuperara (agás unha homenaxe este verán). Hai excepcións, claro, e algunhas veñen da publicidade. Este verán, buscando a melodía dun anuncio da tele na casa da miña irmá, acabamos escoitando música dos setenta e oitenta e descubrindo que á súa filla (sete anos) lle agradan hoxe esas pezas tanto como á miña irmá hai trinta anos. Resultou tenro oír de novo a Ana Anguita cantando o do ‘Super disco chino’, reconvertido agora en ‘Gratu, gratu gratuito’. Esta nena tivera máis éxito que Rosa María Lobo, pero acabou por deixar a música na adolescencia. O compañeiro de Ana si que seguiu no mundo do espectáculo, pero o que fai agora el, Enrique del Pozo, tampouco se chama cantar… ou si?

Presaxios e espectáculo

Martes, 17 de Abril, 2012


PODERÍA facer como os seguidores de Nostradamus e demais e tentar converter en presaxios as simples coincidencias. O primeiro sería, entón, cando o equipo de música da casa, ultimamente moi protestón, non recoñeceu o ‘No sólo de rumba vive el hombre’ (Albert Pla, 1992). Así que decidín probalo noutro reprodutor, o do coche. E mentres recollía o CD, vin (segundo presaxio) que na tele se anunciaba o pase de ‘Cazador blanco, corazón negro’, gran película de Clint Eastwood que recrea a rodaxe de ‘La reina de África’ e, sobre todo, a paixón cinexética de John Huston. E o sábado, cando escoitaba no coche ‘Carta al rey Melchor’, esa divertidísima canción monárquico-republicana (terceiro presaxio), deume por poñer a radio para saber que pasara no mundo, e foi así como souben do sorprendente accidente do Rei. Nese instante recordei unha frase, para enmarcar, que Eastwood di na película: “Vin a África a cazar un elefante porque é o único pecado que se pode cometer cunha licenza”. Neses primeiros boletíns informativos xa se albiscaba a polémica que se está a montar. E non a comparto totalmente. Porque isto, no fondo, non deixa de ser outro servizo do Rei ao Estado, xa que desta forma conseguiu que se fale del e non da posible intervención de España. Porque, imos ver, ¿o que lles pagamos ás casas reais, ás nobrezas de todo tipo, a Cristiano Ronaldo ou a Belén Esteban non é realmente para que dean espectáculo?

En italiano

Martes, 13 de Decembro, 2011

NOS ANOS do tardofranquismo espallouse a lenda de que se prohibira a canción ‘Je t’aime… moi non plus’. Seica o do veto non era certo, o que pasa é que ninguén se atrevía a radiar aquela sucesión de xemidos e acoramentos que fixo popular a esta canción, que é unha das poucas cousas salvables da película de Gainsbourg e Birkin. Na Transición, o tema difundiuse sen problemas e mesmo cheguei a ler un artigo dun xornalista que falaba do uso da devandita cantiga nos probadores duns grandes almacéns, algo que, aseguraba, incitábache a pensar que a roupa te acariñaba e che facía sentir sexy. Estes días recordeino cando, na cola da caixa do súper, descubrín que na música ambiental Fausto Leali cantaba “Yo te sembraré, tú germinarás, y al final descansaré cuando tú me des un hijo”. Non sei como pode influír nas compras ‘Io camminero’ (título orixinal da canción), pero recordei que Leali era parte desa morea de baladistas italianos obrigados polos mercados a traducir os seus temas ao castelán nos setenta e oitenta: Tozzi, Cocciante (italofrancés), Baglioni No instituto, algún chegou a aprenderse os estribillos en italiano para poder bisbarllos ao oído ás rapazas, que a adolescencia é esa época en que estás permanentemente namorado, esa situación en que, como di Kate Beckett, “entendes as cancións”. Agora, en troques, nin co italiano nin co francés ligas coa prima de Risco.